İklim değişikliği ile birlikte, yüksek sıcaklık dalgaları yaz aylarında yaygın bir durum haline gelirken, insanların aşırı sıcaklarla başa çıkma yöntemlerine dair yapılan yeni bir araştırma önemli bulgular sunuyor. Mobil telefon konum verilerinin incelendiği bu çalışma, sıcak havalarda insanların serin kalmak için hangi mekanları tercih ettiklerini ve toplumsal eşitsizliklerin bu süreçteki etkilerini gözler önüne seriyor. Araştırma, Türkiye dahil birçok ülkeden toplanan verileri analiz ederek, insan hareketlerini ve serinleme noktalarını değerlendiriyor.
Environmental Research Climate dergisinde yayımlanan araştırmada, Brezilya, Çin, Fransa, Hindistan, Nijerya, Türkiye ve ABD’deki bireylerin 2022 ve 2023 yıllarına ait mobil konum verileri incelendi. Araştırmacılar, aşırı sıcak dönemlerinde insanların hangi mekanlarda serinlemek amacıyla zaman geçirdiğini belirledi. Sonuçlar, insanların büyük bir kısmının evde kalmayı tercih ettiğini gösteriyor. Ancak, kliması olmayan bireyler için alışveriş merkezleri ve parklar, serinlemek için önemli kaçış noktaları haline geliyor. Araştırmacılar, bu tür kamusal alanların sıcak hava dalgaları sırasında hayati bir rol oynadığını vurguluyor.
Araştırma, sıcak hava dalgalarının toplum üzerindeki etkilerinin eşit dağılmadığını da ortaya koydu. Sosyal ve ekonomik eşitsizlikler nedeniyle bazı grupların aşırı sıcaklardan daha fazla etkilendiği belirtildi. Özellikle Meksika’da, 18-35 yaş arasındaki genç yetişkinlerin sıcak kaynaklı ölümlerde orantısız bir paya sahip olduğu tespit edildi. Araştırmacılar, bunun nedenleri arasında açık havada çalışma zorunluluğu ve esnek çalışma saatlerinin eksikliğini değerlendirdi.
2025 yazında Avrupa’da meydana gelen ve 10 gün süren aşırı sıcak hava dalgasının yaklaşık 2,300 kişinin ölümüne yol açtığını hatırlatan araştırmacılar, gelecekte daha sık yaşanması beklenen sıcak hava dalgalarına karşı uyum politikalarının güçlendirilmesi gerektiği uyarısında bulundu. Çalışmanın bulguları, toplumsal serinleme merkezlerinin yaygınlaştırılmasının ve çalışanlara daha esnek saatler sunulmasının, aşırı sıcakların sağlık üzerindeki olumsuz etkilerini azaltacak önemli önlemler arasında yer aldığını ortaya koyuyor.
